Tê lòng bàn chân: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Cảm giác tê bì, ngứa ran, châm chích hay như có kiến bò ở lòng bàn chân khiến bạn khó chịu, bứt dứt. Dù đôi khi chỉ là cảm giác thoáng qua do tư thế không đúng, nhưng trong nhiều trường hợp, tê lòng bàn chân lại là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Bài viết này, Fuji sẽ đi sâu vào giải đáp thắc mắc "Tê lòng bàn chân là bệnh gì?", phân tích các nguyên nhân gây bệnh, từ đó đưa ra các phương pháp điều trị hiệu quả. Cùng theo dõi nếu bạn cũng đang gặp tình trạng này nhé!

Tê lòng bàn chân là bệnh gì? Triệu chứng cụ thể

Tê lòng bàn chân là cảm giác bất thường khu trú ở vùng lòng bàn chân, thường được mô tả là tê cứng, ngứa ran, châm chích, nóng rát, hoặc như có kim châm. Đôi khi, người bệnh còn có thể cảm thấy yếu cơ, mất cảm giác hoặc đau nhức ở vùng lòng bàn chân và các ngón chân.

Các triệu chứng cụ thể thường gặp:

• Cảm giác tê bì: Đây là triệu chứng chính, có thể xuất hiện liên tục hoặc từng cơn, từ nhẹ đến nặng.
• Ngứa ran, châm chích: Cảm giác như có hàng ngàn mũi kim châm hoặc kiến bò dưới lòng bàn chân.
• Nóng rát hoặc lạnh buốt: Một số người có thể cảm thấy lòng bàn chân nóng bừng hoặc lạnh giá bất thường.
• Yếu cơ: Khó khăn khi nhấc bàn chân, các ngón chân, hoặc khi đi lại, đứng vững.
• Mất cảm giác: Giảm hoặc mất khả năng cảm nhận nhiệt độ, chạm, hoặc đau ở lòng bàn chân.
• Đau nhức: Đau âm ỉ, nhức mỏi, hoặc đau nhói, đặc biệt khi vận động hoặc chạm vào.
• Khó khăn khi đi lại: Cảm giác bước đi không vững, dễ vấp ngã do mất cảm giác hoặc yếu cơ.
• Triệu chứng nặng hơn vào ban đêm: Nhiều trường hợp tê bì lòng bàn chân trở nên rõ rệt hoặc khó chịu hơn khi nghỉ ngơi hoặc vào ban đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ.

Tê lòng bàn chân với các triệu chứng tê bì, ngứa ran, đau nhức, khó chịu,...

Nguyên nhân gây ra tình trạng tê lòng bàn chân

Tê lòng bàn chân có thể là triệu chứng của nhiều tình trạng khác nhau, từ những thói quen đơn giản đến các bệnh lý phức tạp. Việc xác định đúng nguyên nhân là chìa khóa để điều trị hiệu quả.

1. Sai tư thế

Nguyên nhân phổ biến nhất gây tê bì là do các tư thế sai trong sinh hoạt hằng ngày. Ngồi bắt chéo chân, gác chân, hoặc đứng/ngồi quá lâu sẽ chèn ép dây thần kinh và mạch máu, làm giảm lưu thông máu đến lòng bàn chân và gây tê tạm thời. Tương tự, việc đi giày chật hoặc giày cao gót thường xuyên cũng tạo áp lực lên chân, dẫn đến tê bì.

Thói quen vắt chéo chân gây chèn ép lên dây thần kinh và mạch máu gây tê lòng bàn chân

2. Lạm dụng bia rượu

Uống quá nhiều rượu bia trong thời gian dài có thể dẫn đến bệnh thần kinh do rượu. Rượu gây độc cho các dây thần kinh ngoại biên, làm tổn thương chúng và gây ra các triệu chứng như tê bì, ngứa ran, đau ở bàn chân và bàn tay. Đồng thời, rượu còn gây thiếu hụt vitamin nhóm B, đặc biệt là B1, B6, B12, vốn rất cần thiết cho sức khỏe thần kinh.

3. Chấn thương

Một số chấn thương tưởng chừng đơn giản ở chân hay cột sống cũng có thể là nguyên nhân của chứng tê bì kéo dài. Các tổn thương như gãy xương, trật khớp, hay va đập mạnh có thể làm tổn thương hoặc chèn ép dây thần kinh, gây ra cảm giác tê nhức khó chịu ở lòng bàn chân.

4. Thừa cân, béo phì

Khi cơ thể thừa cân, béo phì, trọng lượng dư thừa sẽ tạo áp lực cực lớn lên chân và cột sống. Áp lực này không chỉ khiến bạn mệt mỏi khi di chuyển mà còn chèn ép dây thần kinh và mạch máu, làm giảm lưu thông máu và gây tê lòng bàn chân.

Tình trạng béo phì gây áp lực lớn lên chân và cột sống dẫn đến tê lòng bàn chân

5. Nhiễm độc

Tiếp xúc với một số chất độc hại trong môi trường sống và làm việc như kim loại nặng (chì, thủy ngân) hay hóa chất công nghiệp cũng có thể gây hại cho hệ thần kinh ngoại biên, dẫn đến cảm giác tê bì chân tay.

6. Hội chứng đường hầm cổ chân (Tarsal Tunnel Syndrome)

Hội chứng đường hầm cổ chân xảy ra khi dây thần kinh chày sau (posterior tibial nerve) bị chèn ép trong một đường hầm hẹp ở mắt cá chân. Sự chèn ép này gây tê bì, ngứa ran, nóng rát hoặc đau ở lòng bàn chân và các ngón chân.

7. Đau dây thần kinh tọa

Dây thần kinh tọa là dây thần kinh lớn nhất cơ thể, chạy từ cột sống thắt lưng xuống chân. Khi dây thần kinh này bị chèn ép (thường do thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, hẹp ống sống hoặc hội chứng cơ hình lê), cơn đau và tê bì sẽ lan dọc theo đường đi của dây thần kinh, từ mông xuống đùi, cẳng chân và có thể đến tận lòng bàn chân.

8. Bệnh động mạch ngoại biên (Peripheral Artery Disease - PAD)

Bệnh động mạch ngoại biên là tình trạng các động mạch cung cấp máu cho chân bị hẹp hoặc tắc nghẽn do xơ vữa động mạch. Điều này làm giảm lưu lượng máu giàu oxy đến các chi dưới, gây đau (đau cách hồi), tê bì, lạnh bàn chân, và có thể dẫn đến loét khó lành.

Bệnh động mạch ngoại biên gây chèn ép, tắc nghẽn mạch máu chân

9. Đau cơ xơ hóa (Fibromyalgia)

Đau cơ xơ hóa là một hội chứng đau mãn tính lan rộng khắp cơ thể, kèm theo mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ và các điểm đau nhạy cảm. Người bị đau cơ xơ hóa cũng có thể trải qua cảm giác tê bì, ngứa ran ở nhiều vùng, bao gồm cả lòng bàn chân.

10. Đa xơ cứng (Multiple Sclerosis - MS)

Đa xơ cứng là một bệnh tự miễn ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương (não và tủy sống). MS gây tổn thương vỏ myelin (lớp bảo vệ dây thần kinh), làm gián đoạn tín hiệu thần kinh, dẫn đến nhiều triệu chứng thần kinh, bao gồm tê bì, yếu cơ, khó khăn trong phối hợp vận động ở chân và các bộ phận khác.

11. Biến chứng tiểu đường (Bệnh thần kinh đái tháo đường)

Đường huyết cao kéo dài ở người bệnh tiểu đường có thể gây tổn thương các dây thần kinh ngoại biên, đặc biệt là ở chân và bàn chân. Đây là nguyên nhân rất phổ biến của tê bì lòng bàn chân, thường bắt đầu ở ngón chân và lan dần lên.

Tê lòng bàn chân chính là một trong những biến chứng điển hình của bệnh tiểu đường

12. Đột quỵ

Đột quỵ xảy ra khi lưu lượng máu đến một phần não bị gián đoạn (do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu). Tùy thuộc vào vùng não bị ảnh hưởng, đột quỵ có thể gây tê bì, yếu liệt đột ngột ở một bên cơ thể, bao gồm cả lòng bàn chân. Đây là một tình trạng cấp cứu y tế.

13. Thiếu hụt dinh dưỡng

Thiếu hụt các vitamin nhóm B, đặc biệt là B1, B6, B12 và một số khoáng chất như Magie, Kali, Canxi,... có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và chức năng của dây thần kinh, gây tê bì chân tay.

Cách điều trị chứng tê lòng bàn chân

Việc điều trị chứng tê lòng bàn chân cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh. Bác sĩ sẽ chẩn đoán và đưa ra phác đồ phù hợp.

1. Loại bỏ thói quen không tốt

Nếu nguyên nhân gây tê bì là do thói quen không tốt, bạn có thể tự điều chỉnh để cải thiện tình trạng này. Cụ thể:

• Điều chỉnh tư thế: Tránh ngồi bắt chéo chân, gác chân, hoặc đứng/ngồi một chỗ quá lâu. Thường xuyên thay đổi tư thế, đi lại nhẹ nhàng sau mỗi 30-60 phút.
• Chọn giày dép phù hợp: Đi giày thoải mái, vừa vặn, có đệm tốt. Tránh giày cao gót hoặc giày quá chật.
• Hạn chế bia rượu: Nếu nguyên nhân do lạm dụng rượu, việc ngừng hoặc giảm đáng kể lượng rượu tiêu thụ là rất quan trọng.

Nói không với rượu bia

2. Xoa bóp bấm huyệt

Xoa bóp bấm huyệt là cách tự nhiên an toàn, dễ thực hiện tại nhà giúp tăng cường lưu thông máu cục bộ, thư giãn cơ bắp, giảm áp lực lên dây thần kinh và làm dịu cảm giác tê bì.

• Cách thực hiện: Nhẹ nhàng xoa bóp lòng bàn chân và các ngón chân theo chiều từ gót chân lên ngón chân. Có thể day ấn các huyệt đạo như Dũng Tuyền (lòng bàn chân), Thái Xung (mu bàn chân giữa ngón cái và ngón trỏ).
• Lưu ý: Nếu có búi giãn tĩnh mạch lớn hoặc vết loét, tránh xoa bóp trực tiếp lên vùng đó.

Nếu không có thời gian tự thực hiện, các dòng ghế massage toàn thân hiện đại tích hợp con lăn massage chân và túi khí bóp nhả chuyên sâu của Fuji chúng tôi là giải pháp hoàn hảo, mô phỏng chính xác kỹ thuật xoa bóp và bấm huyệt của chuyên gia để hỗ trợ cải thiện tình trạng tê bì lòng bàn chân hiệu quả.

3. Chườm lạnh hoặc nóng

Chườm nóng và lạnh là lựa chọn tốt khi tình trạng tê bì do tuần hoàn máu kém hoặc co cơ. Hơi nóng sẽ làm giãn mạch máu, tăng lưu lượng máu đến lòng bàn chân. Trong khi đó, chườm lạnh hiệu quả với các trường hợp tê bì do viêm, sưng hoặc chấn thương.

• Chườm lạnh: Dùng túi chườm đá hoặc khăn bọc đá đặt lên lòng bàn chân trong 15-20 phút nếu cảm giác tê bì kèm theo nóng rát hoặc sưng.
• Chườm nóng: Dùng khăn ấm hoặc túi chườm nóng nếu cảm giác tê bì kèm theo lạnh buốt hoặc căng cứng cơ. Ngâm chân nước ấm cũng là một lựa chọn tốt (lưu ý nhiệt độ và thời gian).

Chườm ấm hoặc lạnh để giảm tê lòng bàn chân

4. Sử dụng thiết bị hỗ trợ

Nếu tình trạng tê lòng bàn chân xảy ra do các bệnh lý về xương khớp, thần kinh, người bệnh có thể được chỉ định sử dụng thiết bị hỗ trợ. Điển hình như:

• Nẹp, đai, hoặc giày chỉnh hình: Trong một số trường hợp (ví dụ: hội chứng đường hầm cổ chân, chấn thương), bác sĩ có thể chỉ định sử dụng nẹp hoặc giày chỉnh hình để cố định và giảm áp lực lên vùng bị ảnh hưởng.
• Gối kê chân: Kê chân cao hơn tim khi nghỉ ngơi giúp giảm sưng phù và cải thiện lưu thông máu.

5. Sử dụng thuốc tây

Việc dùng thuốc sẽ theo chỉ định của bác sĩ dựa trên nguyên nhân:

• Thuốc giảm đau: Paracetamol, NSAIDs (Ibuprofen) để giảm đau và viêm.
• Thuốc giảm đau thần kinh: Pregabalin, Gabapentin, Amitriptyline để kiểm soát cơn đau do tổn thương dây thần kinh.
• Thuốc bổ sung vitamin: Đặc biệt là vitamin B12 nếu xác định thiếu hụt.
• Thuốc điều trị bệnh nền: Thuốc kiểm soát đường huyết (cho bệnh tiểu đường), thuốc điều trị bệnh mạch máu, v.v.

6. Sử dụng các bài thuốc dân gian

Một số bài thuốc dân gian có thể hỗ trợ giảm triệu chứng, nhưng cần tham khảo ý kiến chuyên gia y học cổ truyền và không thay thế điều trị y tế:

• Ngâm chân với muối gừng, lá lốt, sả: Giúp làm ấm, tăng cường lưu thông máu và thư giãn.
• Thảo dược uống: Một số loại thảo dược được cho là có tác dụng bổ thần kinh, hoạt huyết.

Ngâm chân với muối gừng là bài thuốc dân gian hiệu quả chữa tê lòng bàn chân

7. Áp dụng phương pháp ngoại khoa

Phẫu thuật là lựa chọn cuối cùng, chỉ được xem xét khi các phương pháp điều trị bảo tồn thất bại, hoặc khi có chèn ép thần kinh nghiêm trọng gây yếu liệt tiến triển, hoặc các vấn đề mạch máu cần can thiệp.

• Phẫu thuật giải phóng chèn ép thần kinh: Đối với hội chứng đường hầm cổ chân, thoát vị đĩa đệm gây chèn ép.
• Can thiệp mạch máu: Nong mạch, đặt stent hoặc phẫu thuật bắc cầu cho bệnh động mạch ngoại biên.

Biện pháp phòng ngừa tê lòng bàn chân

Phòng ngừa là chìa khóa để tránh tê lòng bàn chân tái phát và duy trì sức khỏe đôi chân.

1. Duy trì tư thế đúng

Tư thế sai trong sinh hoạt và làm việc là một trong những nguyên nhân chính gây áp lực lên dây thần kinh, dẫn đến tê bì.

• Khi ngồi, bạn hãy giữ thẳng lưng, đặt hai bàn chân phẳng trên sàn và tránh bắt chéo chân.
• Khi ngủ, hãy chọn nệm và gối không quá mềm hoặc quá cứng. Nằm ngửa hoặc nằm nghiêng với một chiếc gối kẹp giữa hai chân để giữ cho cột sống luôn thẳng.

2. Vận động thường xuyên

Tập thể dục đều đặn giúp tăng cường tuần hoàn máu và sức mạnh cơ bắp, hỗ trợ sức khỏe đôi chân.

• Bạn có thể tập các bài tập kéo giãn, đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe để cải thiện lưu thông máu.
• Nếu công việc đòi hỏi phải ngồi hoặc đứng lâu, hãy cố gắng thay đổi tư thế và đi lại nhẹ nhàng sau mỗi 30-60 phút.

3. Kiểm soát cân nặng và chế độ ăn uống

• Kiểm soát cân nặng: Giảm cân nếu bạn đang thừa cân hoặc béo phì. Trọng lượng dư thừa sẽ tạo áp lực lớn lên chân và cột sống, làm tăng nguy cơ tê bì.
• Chế độ dinh dưỡng: Ăn uống cân bằng, bổ sung đầy đủ các vitamin và khoáng chất thiết yếu, đặc biệt là vitamin nhóm B, magie, kali, và canxi. Các chất này đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ thần kinh. Đừng quên uống đủ 2-2.5 lít nước mỗi ngày để duy trì cân bằng điện giải và giúp máu lưu thông tốt.

4. Những lưu ý khác

• Kiểm soát bệnh nền: Nếu bạn có các bệnh như tiểu đường hoặc huyết áp cao, hãy tuân thủ điều trị để kiểm soát bệnh tốt, ngăn ngừa các biến chứng lên thần kinh và mạch máu.
• Hạn chế bia rượu: Rượu bia có thể gây tổn thương hệ thần kinh, vì vậy bạn nên hạn chế sử dụng để bảo vệ sức khỏe.
• Chọn giày dép phù hợp: Luôn mang giày thoải mái, vừa vặn và có đệm tốt. Tránh đi giày cao gót hoặc giày chật trong thời gian dài.

Tê lòng bàn chân là một triệu chứng phổ biến nhưng không nên chủ quan. Bằng cách hiểu rõ nguyên nhân, áp dụng các biện pháp điều trị phù hợp và chủ động phòng ngừa, bạn hoàn toàn có thể kiểm soát và giảm thiểu tình trạng này.

TRANSLATE with x

English

Arabic	Hebrew	Polish
Bulgarian	Hindi	Portuguese
Catalan	Hmong Daw	Romanian
Chinese Simplified	Hungarian	Russian
Chinese Traditional	Indonesian	Slovak
Czech	Italian	Slovenian
Danish	Japanese	Spanish
Dutch	Klingon	Swedish
English	Korean	Thai
Estonian	Latvian	Turkish
Finnish	Lithuanian	Ukrainian
French	Malay	Urdu
German	Maltese	Vietnamese
Greek	Norwegian	Welsh
Haitian Creole	Persian

 

TRANSLATE with

COPY THE URL BELOW

Back

EMBED THE SNIPPET BELOW IN YOUR SITE

Enable collaborative features and customize widget: Bing Webmaster Portal

Back